Moois Magazine | de ogen open voor de schoonheden van alledag

Architect lijkt me een van de mooiste beroepen van het universum. Het is jammer dat architecten in de regel van die overpretentieuze types zijn. Niet dat ik er persoonlijk een ken, maar elke architect waarover ik lees of die ik op tv zie, zou een persiflage op het concept ‘de architect’ kunnen zijn. De zwarte designerbril. Standaard.

Maar goed, desalniettemin heb ik een fikse dosis bewondering klaarliggen voor het vak. Een gebouw dat klopt, voelt als die nieuwe broek die als gegoten om je gat valt. Maar, zo vaak kom ik zo’n gebouw niet tegen. Er zijn vele soorten bouwsels. Er is een categorie waar je makkelijk van kan houden, ik noem ze ‘druktemakers’. Gebouwen die er staan om er te staan. Statements van architecten. Denk aan La Defense, de Eiffeltoren, het Guggenheim in Bilbao.

Voor mij zit de echte kunst in het ontwerpen van gebouwen die juist moeite doen om niet op te vallen, maar toch een nieuwe vorm zijn. Noem het nederige bouwsels, of liever nog: bescheiden.

Zo’n gebouw staat op de Veluwse Posbank. Nu moet je weten dat ik opgroeide aan de Veluwezoom rondom Arnhem, in Velp, een aanvliegroute van de Posbank. De Posbank is daar in de verre omstreken bekend vanwege zijn ‘haarspeldbochten’, die de heuvel immens populair maken bij motorrijders (bril op en in de bochten hangen). Vandaar ook dat op een zonnige zondagmiddag in mei de motormuizen in rotten van twee als bij een communistische parade aan mijn ouderlijk huis voorbij trokken.

Tot een jaar of wat geleden stond er op de Posbank, naast de parkeerplaats, een pannenkoekenhuisachtig gebouw. Witte muren, bruine luiken, riet op het dak. Het mag geen wonder heten dat iemand de verleiding niet kon weerstaan daar een lucifer in te steken, zo lelijk was het. Bon, er lag dus op een goede ochtend een smeulend skelet. Daar moest wat nieuws voor in de plaats komen. Maar wat?

Nu had ‘men’ ervoor kunnen kiezen om precies zo’n wanstaltelijk gedrocht te laten ontwerpen door een of andere architectonische no-no. De Posbank is naar mijn bescheiden mening echter een van de mooiste plekken van Nederland, de parkeerplaats daargelaten. Dat verdient veel meer. Wonder boven wonder en geheel tegen de geest van van de gemiddelde gemeenteambtenaar in, werd er een prachtig gebouw neergezet.

Ik zou bij God niet weten wie de architect is van het bewuste bouwsel, maar hij verstaat zijn vak. Het is één van de mooiste in zijn soort. De architect is erin geslaagd om met beton, glas en een beetje hout een karkas neer te zetten dat op een ongekende manier samensmelt met zijn omgeving. Wonderlijk, het is namelijk alles behalve een natuurlijk aandoend gebouw, je zou het zelfs snobistisch modern kunnen noemen. De vorm doet denken aan het CCTV gebouw dat Rem Koolhaas momenteel in Peking neerzet, maar dan vele malen subtieler.

Het koffie- en theehuis, want dat blijft het, voegt daadwerkelijk iets toe aan de Posbank. Niet langer is het de ordinaire vreetschuur voor appelgebak en lauwe koffie van voorheen. De ingenieuze betonnen constructie is de vereenzelviging van hoe we anno 2008 met de natuur zouden moeten omgaan. De energiehuishouding klopt (als ik het bordje mag geloven) en de omgeving krijgt er een fikse opsteker door. Zelfs die verschrikkelijke parkeerplaats krijgt iets natuurlijks naast dit kleine wereldwonder en dat de koffie er een euro duurder is dan in Amsterdam, dat is bijna vanzelfsprekend.

Beeldtaal:

Zo ziet het eruit als je aan komt lopen. Je ziet het bijna niet eens.

Zo ziet het eruit als je naar binnen wil. Dan maakt het ineens wel indruk. Je zou trouwens het interieur moeten zien. Je waant je in een bos, wat je technisch gezien ook bent. Let op de houten schuiframen over de volle hoogte van de ‘gevel’ die zomers geluidloos openzoeven.